గోదావరి నది ప్రయాణ మార్గం మరియు దాని భౌగోళిక విశేషాలు

గోదావరి నది ప్రయాణ దిశ మరియు భౌగోళిక వాలు

మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ జిల్లా పశ్చిమ కనుమలలో పుట్టిన గోదావరి నది అరేబియా సముద్రానికి కేవలం 80 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఆరంభమవుతుంది. అయినప్పటికీ, ఆ సముద్రంలో కలవకుండా పశ్చిమం నుండి తూర్పు వైపుగా సుదీర్ఘ ప్రయాణం సాగిస్తుంది. భూమి ఉపరితల స్వరూపం, దక్కన్ పీఠభూమి వాలు కారణంగా నీరు తూర్పు దిశగా ప్రవహించేందుకు అనుకూలమైన వాతావరణం ఉండటంతో ఈ నది బంగాళాఖాతం వైపు పయనిస్తుంది.

ద్వీపకల్ప భారతదేశంలో అతిపెద్ద నది

పుట్టిన ప్రాంతం నుండి బయలుదేరిన ఈ నది మార్గమధ్యంలో అనేక ఉపనదులను కలుపుకుంటూ ప్రవాహాన్ని పెంచుకుంటుంది. మొత్తం 1,465 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించి బంగాళాఖాతంలో లీనమవుతుంది. గంగా, సింధు నదులతో పోలిస్తే చిన్నదైనప్పటికీ, ద్వీపకల్ప భారతదేశంలో ఇదే అత్యంత పొడవైన నదిగా గుర్తింపు పొందింది. దీని పరీవాహక ప్రాంతం సుమారు 3,12,812 చదరపు కిలోమీటర్లకు పైగా విస్తరించి ఉంది.

తెలుగు రాష్ట్రాల ఆర్థిక వ్యవసాయంలో గోదావరి పాత్ర

మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల గుండా సాగే ఈ ప్రయాణంలో నది అనేక ప్రాంతాలను సస్యశ్యామలం చేస్తోంది. తెలంగాణలో బాసర, భద్రాచలం వంటి పుణ్యక్షేత్రాలతో పాటు కాళేశ్వరం, శ్రీరాంసాగర్ వంటి ప్రాజెక్టులకు ఇది జీవనాధారంగా ఉంది. ఇక ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోకి ప్రవేశించిన తర్వాత రాజమహేంద్రవరం సమీపంలోని ధవళేశ్వరం బ్యారేజీ ద్వారా డెల్టా ప్రాంతాన్ని ఏర్పరుస్తూ, విస్తారమైన వరి సాగుకు దోహదపడుతోంది.

సముద్రంలో కలిసే ప్రాంతం మరియు పర్యావరణం

తన సుదీర్ఘ ప్రయాణం ముగింపులో ఈ నది అనేక పాయలుగా చీలిపోయి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది. ఆ ప్రాంతంలో నది తెచ్చే ఒండ్రుమట్టి కారణంగా ఏర్పడే సారవంతమైన నేలలు వ్యవసాయానికి ఎంతో అనుకూలంగా మారుతాయి. అలాగే సముద్రం కలిసే తీర ప్రాంతంలో ఉండే కోరింగ మడ అడవులు వంటి పర్యావరణ ఆవాసాల పరిరక్షణలో కూడా ఈ నదీ పరీవాహక ప్రాంతం ప్రముఖ పాత్ర పోషిస్తోంది.

Sources: Asianet News Telugu, Asianet News Telugu, News18 Telugu.