વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને કંપનીઓના મૂડીરોકાણ પર વ્યાજદરના વધારાની અસર

વ્યાજદરમાં વધારાની વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસરો

વૈશ્વિક સ્તરે વ્યાજદરમાં વધારો થાય તો તેની સીધી અસર કંપનીઓના મૂડીરોકાણ, ગ્રાહકોના ખર્ચ તેમજ સરકારોના નાણાકીય વ્યવહાર પર પડી શકે છે. ગોલ્ડમેન સૅક્સના ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિસર્ચના અભ્યાસ મુજબ આ પરિબળો અર્થતંત્રને મોટો આકાર આપી શકે છે.

અર્થશાસ્ત્રીઓ જોસેફ બ્રિગ્સ અને જોહાન એલનના સંશોધનમાં રહેઠાણ, ગ્રાહક ખર્ચ, કંપનીઓનું મૂડીરોકાણ અને સરકારી દેવા એમ ચાર ક્ષેત્રોમાં ઊંચા વ્યાજદરની અસરનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. વ્યાજદરમાં 100 બેસિસ પોઇન્ટ એટલે કે એક ટકાનો વધારો થાય તો આગામી વર્ષે વિકસિત દેશોના કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદન જીડીપીમાં 0.6 ટકાનો ઘટાડો થઈ શકે છે. જોકે, આ અંદાજ સંભવિત વધારાની અસર દર્શાવે છે અને વ્યાજદર વધવાની કોઈ ચોક્કસ આગાહી નથી.

કંપનીઓના મૂડીરોકાણમાં ઘટાડાનું જોખમ

અભ્યાસ અનુસાર, વ્યાજદરમાં એક ટકાનો વધારો થાય તો વિકસિત દેશોમાં કંપનીઓનું મૂડીરોકાણ સરેરાશ 1.8 ટકા ઘટી શકે છે. આ સંદર્ભમાં નેધરલૅન્ડ્સમાં 3.5 ટકા, સ્વીડનમાં 3.1 ટકા અને જર્મનીમાં 2.1 ટકાના ઘટાડાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

ઊંચા વ્યાજદરને કારણે કંપનીઓ પોતાના કારખાનાંના વિસ્તરણ અને નવાં સાધનોની ખરીદી જેવા નિર્ણયોને મુલતવી રાખી શકે છે. યુરોપમાં રોકાણ ઘટે તો ત્યાંની કંપનીઓને માલ પૂરો પાડતાં ભારતીય ઉદ્યોગોને નવા ઑર્ડર મેળવવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ જોખમ ભારતીય એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્ર માટે ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. ઉપલબ્ધ આંકડાઓ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતની એન્જિનિયરિંગ નિકાસ વાર્ષિક ધોરણે 18.21 ટકા વધીને 46.38 અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી હતી.

હોમલોન અને ગ્રાહક ખર્ચ પર ભાર

વ્યાજદરમાં વધારો થવાથી હોમલોન વધુ મોંઘી બની શકે છે, જેના કારણે પરિવારોનો અન્ય વપરાશી ખર્ચ ઘટી શકે છે. ગોલ્ડમેન સૅક્સના અંદાજ મુજબ, વિકસિત દેશોમાં ગ્રાહક ખર્ચ સરેરાશ 0.2 ટકા ઘટી શકે છે. આ ઉપરાંત, બૉન્ડ યીલ્ડમાં એક ટકાના વધારાથી આગામી એકથી બે વર્ષમાં અમેરિકાના રહેઠાણ ક્ષેત્રના મૂડીરોકાણમાં આશરે 8 ટકા સુધીનો ઘટાડો થવાની સંભાવના છે.

સરકારોને પણ જૂની લોનની મુદત પૂરી થયા બાદ ઊંચા વ્યાજદરે નવું ધિરાણ લેવું પડે તો તેમનો વ્યાજખર્ચ વધી શકે છે. જો વિકસિત દેશોમાં રોકાણ અને ગ્રાહક માંગ ઘટે તો ભારતીય એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનો, મશીનરી અને વાહનોની નિકાસ પર દબાણ ઊભું થઈ શકે છે, જોકે ભારત પર થનારી આ અસરનો અભ્યાસમાં કોઈ સીધો આંકડાકીય અંદાજ આપવામાં આવ્યો નથી.

Sources: Gujarat Samachar, VTV Gujarati, Gujarat Samachar.